Dekorasyon Mobilya Estetik

Ütüden mikrodalga fırına, otel odalarının kapısını açmaya yarayan plastik kartlardan telefonlara kadar gündelik yaşamın parçası haline gelen her alete burnunu sokan elektroniğin insanlar üzerinde yarattığı baskı Der Spiegel dergisine kapak konusu oldu. İnsanlar giderek karmaşık bir hal alan teknoloji harikası aletlerin karşısında giderek çaresizleşiyor ve başarısız olunca deyim yerindeyse komplekse kapılıyor.

‘‘Güncel Kabuslar’’ başlığını kullanan dergi, yüksek teknoloji çağını yaşayan insanoğlunun, kullandığı karmaşık araç-gereçler yüzünden kendini sürekli zeka testine tabi tutuluyor hissine kapıldığını belirterek, ‘‘Sanayi sektörü sözde insanlara yardımcı olmaya çalışıyor. Ancak giderek daha karmaşık teknolojiler geliştiriyor’’ diye yazdı.

En basit ev aletleri bile yüksek teknolojik özelliklerle donatıldığı zaman bir düğme karmaşası başlıyor. Kullanım kılavuzları ise tam bir arapsaçını andırıyor. Bazı mikrodalga fırınların üzerinde hesap makinelerinden daha fazla düğme bulunuyor, elektronik ütüler mini uzay gemilerine benziyor.

Diyelim ki videotext’li stereo bir TV almak için dükkana giriyorsunuz, bir anda karşınıza değişik işlevleri olan en az 400 cihaz çıkıyor ve bunların hepsi de aradığınız videotext ve stereo yayın özelliklerini içeriyor. Satıcıların verdiği bilgiye göre müşteriler bu kadar çok aleti görünce, sadece kendi aradığı özelliklerle yetinmeyip, Sony, Philips ya da Grundig’in sunduğu diğer seçenekleri de içeren TV’lerden alıyorlar. Yani teknoloji ne kadar kaotik görünürse, ürün o kadar iyi satıyor.

Cep telefonlarına gelince; onlarca menü ve alt menüde sunulan seçeneklerin tamamını kavrayıp hepsini birden kullanmak kesinlikle imkansız gibi görünüyor. Bu yüzden de sürekli yeniliklerle donatılan bu teknolojinin işlevi artık tartışılır hale geliyor.

Sosyologlara bakılırsa, her aletin kendi işlevine özgü bir kullanım kılavuzu olması gerekiyor. Ancak bu görüş örneğin sadece akrep ve yelkovanı olan saatlerle sınırlı bulunuyor. İşin içine dünyanın diğer yörelerindeki saatleri de gösteren çipler ve bioritm göstergeleri de girdiği zaman durum karmaşıklaşıyor.

Dünyayı anlamlı bir şekilde kavramak isteyen insan aklı, böyle bir kaos karşısında şaşırıyor. Yeni teknolojilerle arası iyi olmayanlar da ‘‘teknoloji özürlü’’ damgası yiyor. Psikolog Donald A.Norman ‘‘teknolojinin paradoksu’’ diye tanımlıyor. Hayatımızı kolaylaştırmak için varolan teknoloji, insanın gündelik yaşantısını giderek daha karmaşık hale getiriyor.

Alarmlı radyonun üzerinde yer alan sonsuz sayıdaki düğmenin sırrını uyku mahmurluğu içinde çözmek hayli güç görünüyor. Ya da elinizdeki elektronik kartla kapısını açmaya çalıştığınız otel odasına gidemediğiniz zaman koridorda kalakalıyorsunuz. Oysa basit bir anahtarla odaya girmek işten bile değil…