ILGINÇ KAMPANYA

Bu kampanyaların en ilgincini ise süt ve meyve sularının karton ambalajlarını üreten Tetra Pak firması yürütüyor. Tetra Pak “yeniden kazanma postası” adını verdiği kampanyayı sürdürebilmek için özel bir toplama sistemi geliştirmiş. Çevreye karşı duyarlı tüketicilerin gönüllü katılımının hedeflendiği kampanyada satınalma ve taşeronlara toplatma gibi yöntemler izlenmiyor. Caddelerde insanların kolaylıkla ulaşabileceği bazı noktalara konteynerler yerleştirilmiş, bunlarda toplanan kartonlar her gün boşaltılıyor. Şimdilik kampanya Istanbul, Ankara, Izmir, Adana, Bursa, Mersin olmak üzere sadece 6 ilde ve belediyelerle işbirliği içinde yürütülüyor.

Bu illerin dışında da Türkiye’nin neresinden olursa olsun kampanyaya katılmak mümkün. Bunun için de PTT ile anlaşma yapılmış. Kampanyaya katılmak isteyenlere özel hazırlanmış zarf gönderiliyor ve bu zarflar tüketici tarafından doldurulup ücreti alıcı tarafından ödenecek şekilde postalanıyor. Eğer miktarlar çok olursa Anadolu Kargo ile ücretsiz gönderilebiliyor. Başlattıkları kampanyanın çok büyük ilgi gördüğünü söyleyen Tetra Pak Dış Ilişkiler ve Çevre Koruma Müdürü Zeynep Arabacıoğlu: “Doğrusu bu kadar büyük ilgi beklemiyorduk. Kumbaraları her gün boşalttığımız halde akşama kadar yine doluyor. Kampanya hakkında bilgi vermek üzere açtığımız yeniden kazanma telefon hattına rekor denecek düzeyde yoğun telefon alıyoruz” diyerek şaşkınlıkla karışık memnuniyetini dile getiriyor. Kampanyaya gösterilen bu yoğun ilginin altında ise toplanan karton kutulardan üretilecek olan mobilyaların yardıma muhtaç çocuklara hediye edileceğinin taahhüt edilmesi yatıyor. Hatta bu nedenle en fazla ilginin ilkokullardan geldiğini söylüyor Arabacıoğlu. Toplanan kartonlar neden yeniden kağıda değil de mobilyaya dönüştürülüyor diye merak etmiş olabilirsiniz. Tetra Pak karton kutuları sadece kağıttan oluşmuyor. Hammaddesi içerisinde bir miktar plastik ve alüminyum var. Yeniden kağıda dönüştürmek için bu maddelerin ayrıştırılması gerekiyor. Ayrıca karton kutu miktarı fazla olmadığı için kağıt üreticileri pek uğraşmak istememişler. Uygulayacakları mobilyaya dönüştürme sisteminin bir benzerinin Almanya’da olduğunu ifade eden Zeynep Arabacıoğlu, kendilerinin Kartal’da bir fabrika kurduklarını; ancak üretimin eylül ayında başlayacağını söylüyor. “Altı üstü kağıt canım işte ” diyerek bu mobilyaların dayanıksız olacağını düşünebilirsiniz. Belki biraz şaşırtıcı; ama bu mobilyalar suya ve neme karşı diğerlerinden daha dayanıklı. Toplanan karton kutular çeşitli fiziksel ve kimyasal işlemlerden geçirilerek sunta plakalar haline getiriliyor.

Daha sonra bu plakalardan masa, sandalye, dolap gibi mobilyalar üretiliyor.

HER ATIK ÇÖP DEĞIL

Katı atıkların yeniden değerlendirilebilmesi için devletin, belediyelerin, endüstri kuruluşlarının ve tüketicilerin işbirliği yapmasının bir zorunluluk olduğunu söyleyen Çevko Vakfı Genel Sekreter Yardımcısı Erol Metin, “Öncelikle tüketicilerin yeni alışkanlıklar kazanması lazım. Çöp anlayışının değişmesi gerekir. Geri dönüştürülebilir atık maddeler çöp değildir. Bütün çöpler aynı yerde değil de plastik, kağıt, cam, ıslak çöp ayrı kaplarda toplanması gerekir. Bu aşamadan sonra belediyelerin toplarken sistemli bir şekilde toplaması, atık maddeleri karıştırmaması, sokaklara ayrı konteynerler yerleştirmesi gerekir. Endüstri de bu atıkları alıp işleyerek yeniden ekonomiye kazandırmalıdır” diyor.

Sınırısz olan ihtiyaçların sınırlı kaynaklar tarafından optimum düzeyde karşılanması olarak tanımlanır modern iktisat. Sınırsız olan insanın ihtiyaçları değil istekleridir aslında. Kapitalist sistem tüketim üzerine kurulduğu için insanların isteklerini ihtiyaçmış gibi gösteriyor. Böylece dünya kaynakları hızla tüketilirken ekolojik denge de tahrip ediliyor. Geri kazanma projeleri bu tahribatı düzeltme adına olumlu bir adım. Çünkü bu kaynaklardan faydalanma hakkı sadece günümüz insanlarına ait değil. Gelecek nesillerin de haklarını gözeterek onlara da yaşanabilir bir dünya bırakmalıyız.